Jak zdobywano polskie drogi

Na początku zeszłego roku, tj. 2009, podjąłem decyzję o zrobieniu prawa jazdy. Wcześniej uważałem, że jest mi to niepotrzebne. Co więcej — nie było! Czasy się jednak zmieniają, podobnie jak temperatura nosa czy jakoś tak, i potrzeba się pojawiła. Ostatnio oglądałem materiał w "Top Gear", gdzie James May był w Finlandii i pokazywał, że te skórkowańce uczą się jeździć samochodami, jak tylko głowa im wystaje nad stół. Dzięki temu są potem zręczniejsi. Ja tyle tylko, ile grałem w "Need For Speed", jednakże mój instruktor numer 1, Jurek, nakazał mi tego zaprzestać, jak zacząłem uczęszczać na kurs. Jego fiat punto nie był w stanie podołać mojej napędzanej grami komputerowymi ułańskiej fantazji. Gdybym miał w jednym zdaniu określić charakter nauk przekazanych mi przez niego, brzmiałoby ono: "40 km/h i krajem drogi". Jazda maksymalnie bezpieczna, a przez to ocierająca się jednak o niebezpieczną, jeśli chodzi o reakcje innych kierowców. W Rosji by mnie pierwszego dnia zezłomowali razem z pojazdem, gdybym wcielił tam w życie nauki instruktora numer 1. Raz udało mi się rozpędzić jego pojazd do prędkości 60 km/h — chyba wyglądał przez okno na daleki plan i dzięki zjawisku paralaksy nie zauważył, że samochód tak bardzo przyspieszył — kiedy nagle usłyszałem: "Nie pędź tak, bo mi L-kę z dachu zerwie".

Teorię zdałem za pierwszym razem, ale przed praktyczną częścią egzaminu wziąłem sobie dodatkowe jazdy na toyocie yaris, na której zdaje się egzamin w Krakowie. Na pierwszych zajęciach z instruktorem numer 2, Wojtkiem, odkryłem, że nie potrafię jeździć. Jurek woził mnie w kółko po tych samych trasach, a tu trzeba było patrzeć na znaki etc. Do tego auto zachowywało się inaczej niż tamto — hamulce hamowały od razu, a z pedałem sprzęgła nie trzeba było się mocować, więc auto mi trochę skakało. Kosmos. No i te znaki. (A nie, już pisałem o tym.) Jednym słowem: koszmar. Nie poddawałem się pomimo tych batów od losu, ale zdałem dopiero za 3 razem, trzymając się jednak do końca instruktora numer 2, który stawiał na dynamikę jazdy (tzn. nie jeżdżenie 40 km/h i krajem). Jego nauki dają zawrzeć się w jednym słowie: "Ogień!" (i "zgodnie z przepisami" w domyśle). Odwalił kawał dobrej roboty, przygotowując również moją siostrę do egzaminu. Z wyglądu przypominał mi trochę Krzysztofa Maternę, z charakteru zaś był prostym chłopem, co zresztą sam powtarzał kilkakrotnie, a co szczególnie ujawniało się w jego wypowiedziach na temat "kobieta za kierownicą". Na szczęście miał też kilka innych opowieści, którymi się ze mną podzielił.

Był to człowiek ze starej szkoły, nie znający komputera — jak sam dodawał z dumą, nie potrafił go nawet włączyć — a zatem nie prowadzący żadnego bloga, postanowiłem więc położyć się niczym Rejtan na drodze niszczącej mocy czasu i uwiecznić kilka z jego opowieści, a następnie opublikować. Myślę, że nie miałby mi za złe, ponieważ (a) jego publiczność jest potencjalnie mniejsza od mojej, (b) nie wszystkim będzie dane u niego pobierać nauki oraz (c) nie dowie się o istnieniu tego tekstu, ponieważ o Internecie tylko słyszał od swoich kurstantów. Po tym przydługim wstępie zapraszam do poniższych opowieści.

Dziewczyna, która się bała odwołać

— Była tu kiedyś taka dziewczyna. Nie moja kursantka, jej chłopak się uczył, ale ona też miała zdawać. Chciała 2 razy pojeździć. Życzyłbym sobie, żeby tak wszyscy jeździli! Można było normalnie spać. Zero nerwów, żadnego szarpania. Wszystko płynnie. Poszła na egzamin i nie zdała. Jej chłopak do mnie zadzwonił, że egzaminator jej spytał, czy chce wyjechać samochodem, na co ona się zgodziła i wyjeżdżając tyłem zahaczyła o samochód. Egzaminator ją skrzyczał i powiedział, że nie zdała. Ja im doradzałem, żeby ona pisała odwołanie, a nawet tylko pytanie, czy na tym etapie można oblać, ponieważ jak dla mnie egzamin się jeszcze nie rozpoczął. Reguły egzaminu są dość precyzyjne i takiej sytuacji nie ma opisanej. Ona w ogóle nie powinna tym samochodem wyjeżdżać. Ale ona się bała, że "się będą odgrywać" potem na niej. Moim zdaniem niesłusznie. Tylko się zastanawiam: po co ona w ogóle się na to zgadzała?

Tu może wtrącę, że za trzecim razem zdając zostałem poproszony przez egzaminatorkę o... wyjechanie na egzamin. (Za pierwszym i drugim razem goście to robili sami, kręcąc kierownicą z krzesła pasażera.) I wtedy zrozumiałem, dlaczego tamta dziewczyna tak postąpiła, jak postąpiła. Pomyślałem, że pewnie mogę odmówić, bo zapewne ryzykuję taką samą sytuacją, ale trafiła mi się egzaminatorka. Jeśli chodzi o egzaminujące kobiety, to słyszałem same okropne rzeczy: że wredne, że się czepiają itd. Ta moja nie była raczej legendarną Krwawą Betty, ale pomyślałem, że pójdę jej na rękę, bo wkurzony egzaminator — niezależnie jakiej płci — nie patrzy zbyt przychylnym okiem, a jak wiadomo bardzo łatwo się przyczepić na ulicy. Na moją decyzję zapewne wpłynęło to, że przed egzaminem ~~wciągnąłem sobie kreskę~~ zażyłem Persen, ziołowy lek na uspokojenie, po którym można prowadzić pojazdy. Czując więc wielki błogostan i lekki tumiwisizm przystąpiłem do jazdy. Moja taktyka się sprawdziła. Była godzina 6:15 i egzaminatorkę trzymała w uścisku jeszcze lekka senność, z której jej nie wyrwałem odmówieniem spełnienia życzenia. Ona doceniła to i przymknęła oko na wyprzedzanie dźwigu pod samymi jego kołami.

Chłopak, któremu lampka nie zgasła

— Innym razem chłopak podczas wykonywania manewru ruszania pod górę z wykorzystaniem hamulca awaryjnego ładnie ruszył, ale egzaminator się przyczepił, że lampka nie zgasła. Ręczny już nie trzymał, ale lampka gaśnie, dopiero kiedy się całkiem opuści wajchę. Nie zdał. Jemu również proponowałem, żeby się odwołał, ponieważ opis zadania brzmi "manewr ruszania pod górę z wykorzystaniem hamulca awaryjnego". Tam nie ma ani słowa o tym, że lampka ma zgasnąć. Ruszył? Ruszył! No to w czym problem?

Ta opowieść przywodzi mi na myśl moje drugie podejście. Po pierwszym niezdaniu tak zająłem się jeżdżeniem po mieście, że zbagatelizowałem przećwiczenie ruszania pod górę z ręcznego. W efekcie — co jest na swój sposób żenujące, choć jednocześnie bardzo pouczające — samochód zgasł mi dwa razy, ponieważ pomyliłem kolejność działań i zamiast gazu zwalniałem sprzęgło jednocześnie opuszczając wajchę ręcznego, co dławiło silnik. Plusem sytuacji na pewno było to, że czerwona lampka (P) ładnie gasła. Jak wspomniałem jednak, była w tym nauka. Jak mawiał Juliusz Cezar: "Największy wróg czai się tam, gdzie się go nie spodziewamy". Moim największym wrogiem było zbagatelizowanie jednego z elementów egzaminu.

Człowiek, który się postawił

— Miałem takiego jednego kursanta, dyrektor [czegoś tam, nie pamiętam — dop. Krazov]. Jeździł już długo, ale za punkty mu odebrali prawo jazdy i musiał iść na kurs. Odbębnił swoje i poszedł na egzamin. Niestety nie zdał. Przejechał na ciągłej linii. Zadzwonił do mnie potem z pytaniem, czy może coś z tym zrobić, odwołać się. Odopowiedziałem mu, że może pisać pismo, ale nie liczyłbym na wiele, bo jak przekroczył linię, to to się nagrało. Ale wiadomo, pisać zawsze można. Zwłaszcza, że jak już się zamienili miejscami, to ten egzaminator zaczął jechać, jakby sam nie potrafił. Za szybko, przejeżdżał przez podwójną ciągłą i tak dalej. Na co mój kursant, dyrektor, spytał: "A jak to jest, że pan sam tak jeździ?", na co egzaminator odparł: "A to nie pana interes jest". I wtedy dyrektor, mój kursant, wkurzył się i kazał się zawieść do ośrodka egzaminacyjnego. Zrobił tam aferę, ale powiedzieli mu, że może odwołanie napisać. Więc po konsultacji ze mną odpisał. No i tu zaczyna się robić ciekawie, bowiem MORD podlega miastu. Wezwano mojego kursanta, dyrektora, na spotkanie, na którym komisja obejrzała film, na którym wyraźnie widać, że przejechał na ciągłej linii. Już mieli kończyć, kiedy on zaczął, że jest ciąg dalszy i że jak to tak może być, że egzaminator jeździ, jak chce i w ogóle. Wyprosili go i obejrzeli film do końca już bez niego, po czym usłyszał, że odpowiedź dostanie pocztą. Widziałem to. Ani słowa o egzaminatorze, ale dostał za darmo jeden termin. Poszedł drugi raz i wszystko było cacy. Ani słowa o tamtym, żadnego odgrywania się, nic. Potraktowali go wręcz trochę wyjątkowo. Dlatego zawsze mówię: odwołujcie się, jeżeli macie podstawę.

Mnie ta opowieść przypomniała pierwszego egzaminatora, z którym też się zamieniłem miejscami po tym, jak wykonałem bardzo nierozsądny manewr. Ruszył i opowiedział mi o swojej znajomej, która jechała jakimś skuterem-popierdółką i baba wjechała w nią samochodem podczas zmiany pasa. — Nie włączyła kierunkowskazu. Uszkodziła porządnie nogę mojej znajomej, a sama dostała wyrok w zawieszeniu, bo wiadomo: nieumyślne spowodowanie wypadku i nie była to recydywa, ale znajoma straciła sporo zdrowia. — Potem zaczął mi jednak opowiadać, że przepisy przepisami, ale życie wymusza swoje. — Na przykład skrzyżowanie, nie wolno się na nim zatrzymywać, ale przy dużym ruchu czasami nie ma wyboru. — Trzeba mu oddać, że raczej nie przeginał bagiety. No i był sympatyczny.

— A mnie kolega opowiadał inną historię — odpowiedziałem instruktorowi numer 2, nie chcąc psuć gawędziarskiej atmosfery, jaką udało nam się wypracować w ciasnym yarisie dieslu. — Jego kolega po zamianie z egzaminatorem ruszyli i tamten jechał jak pirat. Aż przed czerwonym światłem kolega kolegi (kolega² pewnie) wdusił hamulec i tak do egzaminatora: "Gdzie!?! Światło!!". Pośmiał się, ale na następnym egzaminie wylosował tego samego gościa. Jak go ujrzał to tylko spytał: "Już nie zdałem, prawda?", a ten tylko skinął głową. I faktycznie nie zdał.

— No ale chwila — wtrącił instruktor numer 2. — Nie mógł go tak oblać.

— Nie wiem, może nerwy go załatwiły.

Człowiek, który mógł ich wszystkich kupić

— Jeszcze innym razem uczyłem jeździć właściciela [jakiejś fabryki], już dziadkiem był i na stare lata postanowił nauczyć się jeździć. No ale on to musiał sporo wyjeździć ze mną [od razu widać, że nie pochodzi z Finlandii — dop. Krazov]. Robił to w ogóle w tajemnicy przed rodziną. Kiedy osiągnął już biegłość w prowadzeniu pojazdu, udał się na egzamin i na części praktycznej egzaminator nagle mówi: "Trzeba było nie pić, dziadku, to byś nie stracił prawa jazdy". W tym się krew zagotowała, ale w przeciwieństwie do dyrektora [czegoś tam] zachował kulturę i poprosił o przerwanie egzaminu. Wysiadł na mieście i poszedł do dyrektora MORD-u. Nawet nie bawił się w żadne pisma. Miał tyle kasy, że mógł ich wszystkich kilka razy kupić. Dostał drugi termin i tym razem postanowił zaszaleć. Tym dzianym gościom wypożyczają ekskluzywne samochody z salonu, a nuż kupi. Wypożyczył taką furę, wynajął gościa, któremu załatwił jakąś liberię i tak pojechał na egzamin. Egzaminator był tak pospinany, że po 15 minutach powiedział, że egzamin jest zaliczony.

Człowiek, który zmienił stronę

— A taki jeden mój znajomy, który był instruktorem, w którymś momencie się wkurzył i zatrudnił jako egzaminator. I teraz opowiada mi tak: "Przychodzę do pracy na lajcie i tylko czekam, aż popełnią błąd. A popełniają prawie wszyscy. Depczę wtedy na hamulec i mówię: do widzenia. A potem idę do domu, otwieram piwo, siadam na kanapie i mam wszystko gdzieś".

* * *

Kiedy zdałem, zadzwoniłem do instruktora numer 1. Powiedział: — Witaj w klubie. — Instruktor numer 2 powiedział: — To teraz mogę przestać ukrywać się przed twoją matką, bo już mi głupio było, że tyle jeździmy, a zdać nie możesz.