Dancin' with Omega

— Prawie spóźniłabym się na samolot. Właściwie nie mogę uwierzyć, ze tu jestem — powiedziała w tramwaju.

— Jak to? — spytałem.

— Położyłam zbyt wiele wiary w ludziach. Kolega zaproponował, ze mnie odwiezie samochodem na lotnisko. Spotkaliśmy się popołudniu. Z jego obliczeń wynikało, ze mamy jeszcze sporo czasu, więc poszliśmy na spacer i na lunch. Kiedy trzeba było, wsiedliśmy do samochodu i wyruszyliśmy. Nie minęło 10 minut, a kolega mówi "Oops, nie spodziewałem się tutaj korków". I jeszcze dodaje, ze może pociągiem pojadę na lotnisko. Ale wiesz, na pociąg tez trzeba dojechać. Próbujemy przebić się przez północny Londyn ale wszędzie korki. No to metrem, i tak jedziemy w stronę stacji. Telefon na infolinie kolejowa — za siedem minut pociąg, a kolejnym nie zdążę. Niewykonalne. No to mu mówię, ze jedyna szansa, żeby zdążyć, to jazda samochodem.

— Hehe.

— Ale właśnie, tutaj wychodzą różnice między nacjami, bo kolega spytał: "A daleko masz z Warszawy do Krakowa?". Odpowiedziałam, że "Nie, 2,5 pociągiem", po czym sobie uświadomiłam po co pyta i dodałam: "No coś ty, zdążymy!".

— Trzeba było jechać autobusem. Omija cię jetlag.

— Nie, dzięki. Zdążyliśmy w ostatniej chwili, chociaż i tak były nieźle, bo zmienili zasady odprawy. Zaczepiałam wszystkich w koszulkach linii z tekstem "I need help!" — szósta osoba mi pomogła. I wiesz, nawet nie sprawdzali mi z tego zamieszania nadbagażu! Ale mój kolega to jest dziwny...

— Anglicy są dziwni — przerwałem jej.

— Ale on nie jest anglikiem.

Cholera, pomyślałem, pewnie jakiś Hindus.

— A kim? — spytałem.

— Jest z Nowej Zelandii. Dlatego się nie spieszy — odpowiedziała.

— Oni też są dziwni — odrzekłem niezrażony. Jak tak pomyśleć, każdy jest na swój sposób dziwny. — A dlaczego jest dziwny?

— Nie wyprzedza! A ma sportowy samochód. Ja jeżdżę raz na miesiąc, a wyprzedzam.

— A ja go rozumiem. Widziałaś nowe auta? Aerodynamiczne blaszane fasolki bez polotu. Te sportowe przynajmniej jakoś wyglądają. Też planuję nie wyprzedzać. Ale no właśnie, to jest to — mam afgańskie poczucie czasu. Wiesz co się robi pierwsze po przybyciu do Afganistanu?

— Nie.

— Wyrzuca się zegarek, ponieważ najmniejszą jednostką pomiaru czasu, a to i tak w ekstremalnych sytuacjach jest jeden dzień. Umawiasz się z Afgańczykiem i przyjeżdżasz do niego, a służący ci mówią: "Pana nie ma w domu", więc przez kilka dni żyjesz na jego koszt. Bo on przyjedzie. Powiedział, że przyjedzie, to przyjedzie. Pusztuński honor.

— Gdzie o tym czytałeś?

— W "Modlitwie o deszcz" Wojciecha Jagielskiego. Afganistan to ciekawy kraj. Wszystkie mocarstwa sobie łamały na tym kraju zęby. Najpierw Wielka Brytania, potem ZSRR w latach 80. Teraz Ameryka i ONZ siedzą, a jest coraz gorzej. No i wracając do jazdy samochodem, to po co się spieszyć? I tak dojadę gdzie trzeba.

— Tak sobie myślę, że może miałam nie zdążyć na tamten samolot. Chyba bym została.

— Gdybyś miała nie zdążyć, to byś nie zdążyła. Tak to działa. W książce "To nie jest kraj dla starych ludzi" jest trochę dłuższa rozmowa Chigurha z Carlą Jean. Kiedy Chigurh ma ją zabić, ta mówi, że to nie musiało się tak skończyć. On wtedy odpowiada, że ludzie zawsze tak mówią, że to nie musiało się tak skończyć. "Rzecz w tym, że właśnie tak się skończyło." Poza tym... przeznaczenia tak łatwo nie oszukasz.

— Nie, po prostu walczyłam do końca.

— Przeznaczenie powinno wiedzieć, że jesteś twardą sztuką.

W tym momencie ludzie zaczęli masowo wysiadać z tramwaju. Kiedy było pusto, powiedziała:

— Chodź, jedziemy, gdzie się da.

Po chwili siedzienia w pustym tramwaju przyszedł jednak motorniczy.

— Wysiadać! — zaczął krzyczeć.

— Coś by powiedział dlaczego nie jedzie — żachnąłem się już na zewnątrz, po czym zażartowałem: — Widzisz, przeznaczenie nie chce, byś udała się do biblioteki.

— Idziemy na nogach — zaproponowała.

— E nie, zaraz coś podjedzie. Mam taki dar, podjeżdża mi to, co potrzebuję. Nie potrafię tego wyjaśnić.

— A ty wierzysz w przeznacznie? Ja wierzę w los.

— Przecież to jest to samo.

— Nie, przeznaczenie jest zapisane i niezmienne, a los może być odmieniony.

— Karma też może być odmieniona.

— Karma to wskazówka jak człowiek zmierza, los — dokąd może zmierzać. Wiara w przeznaczenie jest wygodna, ponieważ ściąga z nas obowiązek starania się. Po co się starać, skoro i tak wszystko jest zapisane?

Po dwóch niepasujących nam tramwajach podjechał w końcu ten upragniony.

— Poza tym — kontynuowała już w tramwaju — z karmą to jest trochę tak, że też nie ma się po co starać.

— Tylko karma nie funkcjonuje na zasadzie: dzisiaj byłem dobry, dzisiaj spotkała mnie nagroda. Pewne decyzje mają rozciągnięte w czasie konsekwencje.

— No i dobrze, jesteś dobry i spotyka cię kara. Dlaczego?

— Widocznie coś przeskrobałem w poprzednim wcieleniu.

— A Hiob? Nic nie zrobił i spotkało go cierpienie.

— Wolałbym nie mieszać ze sobą religii.

— Ale ja dyskutuję ponad podziałami religijnymi.

— Hiobem zagrały w kosmiczny zakład dwie siły. Nie da się tłumaczyć jednej religii drugą.

— No ale on był dobry. Ty wiesz, ze zagrały dwie siły. On mógłby równie dobrze wierzyć w karmę. I co?

— Co to jest "dobro"?

— No właśnie.

— Było takie zadanie dla uczniów zen. Wyobraź sobie taką sytuację: idzie mnich przez las i widzi kicającego zająca. Chwilę potem idzie myśliwy i pyta, czy mnich nie widział dokąd udał się zając. I teraz: mnich nie może skłamać, bo złamie swoje przykazania, ale jeżeli powie prawdę, to myśliwy zabije zająca.

— Może odmówić odpowiedzi.

— Zapewne — odparłem trochę zaskoczony, ponieważ te wszystkie podręczniki od zen nie analizowały tego wariantu. Grunt to się nie poddawać. — Ale ryzykujesz tym, że myśliwy pójdzie tam, gdzie zając.

— Zając już ma przewagę. Myśliwy jeszcze musi się zapytać.

— Ma strzelbę.

— Może myśliwy jest chory i potrzebuje jedzenia?

— Nie wiesz tego. Jesteś w lesie i widzisz zająca, a zaraz za nim myśliwego. Może myśliwy jest chory, ale w tym przypadku sytuacja jest taka: myśliwy bezpośrednio zagraża zającowi.

— A zająca mam ratować, bo każde życie jest ważne dla buddystów... Ale nie wiem nic o myśliwym!

— Był inny przykład. Jest takie zdjęcie, które przedstawia uciekającą kobietę, a za nią celującego do niej mężczyznę. Nie wiesz absolutnie nic więcej. Pytanie brzmi: widzisz coś takiego i co robisz?

— Każę mu przestać.

— On strzela, kobieta ginie.

— Może za jakiś krzak bym się schowała. I w ogóle skąd ja tam jestem? Przecież nie znalazłam się ot tak na tym pustkowiu.

— Za dużo analizujesz. To jest moment. Widzisz taka sytuacje!

— Ale jak mogę odpowiedzieć? Przecież skądś się tam wzięłam, więc znam kontekst! Co to w ogóle za historia?

— Nie wiem, ale ktoś to zdjęcie wtedy zrobił. A teren pusty dookoła, nie ma krzaków. To zdjęcie zrobiono w czasie II Wojny Światowej.

Tramwaj zatrzymał się na przystanku z biblioteką. Wysiedliśmy. W naturalny sposób zmiana otoczenia spowodowała zmianę tematu.

— Oddasz za mnie książki? — spytała. — Zwlekałam z oddaniem. Powiesz, że oddajesz za chorą koleżankę.

— Znają cię tam z wyglądu?

— Nie.

— To sama oddaj za "chorą koleżankę".

— No tak.

— To co to jest ten los? Jakaś istota, która decyduje, co ma się stać, ale można się jej wywinąć?

— To jest coś nieprzewidywalnego i nieustalonego. Weźmy na przykład rozkład jazdy. Przychodzisz na przystanek i oczekujesz, że autobus przyjedzie.

— No tak, wynika to z jakiejś społecznej umowy.

— I może nie przyjechać.

— Chyba że masz moje szczęście do autobusów. Ale. To nie jest los, coś za tym stoi. Autobus się zepsuł, kierowca rozchorował — nic nie bierze się z niczego.

— Ale sprawia wrażenie działania jakiegoś losu.

Weszliśmy do biblioteki. Moja rozmówczyni wyciągnęła książki z torby. Weszliśmy do pokoju z książkami i panią za kontuarem. Omega oddała książki i wyszliśmy. Dodała jeszcze tylko, że tym razem nie będzie nic wypożyczać.

— Wiesz co teraz robią z ludźmi, którzy nie oddają książek?

— Taaak.

— Zgłaszają do firmy windykacyjnej. Dlatego pani się tam nie strzępiła. To już nie jest jej problem. — Po drodze zwinąłem ulotkę z kina "Sfinks". Małe studyjne kino. — O, będzie "Piłat i inni" Wajdy. Na podstawie Jezusowych wątków z "Mistrza i Małgorzaty". W scenerii wysypiska śmieci czy czegoś w tym stylu. Zawsze chciałem to obejrzeć.

— Pewnie w Wielki Piątek.

— Nie, wtedy nieczynne. Czekaj, sprawdzę. O, w zeszły piątek grali.

Ulotkę porzuciłem na parapecie najbliższego sklepu spożywczego.

— To jak z tym losem jest? Coś jest losem czy sprawia wrażenie, jakby było losem?

— Sprawia wrażenie.

— Czyli nie ma losu, a nazywamy tak tylko okoliczności, których nie obejmujemy. Nie wszystkie jesteśmy w stanie. Jest ich tak wiele, że to niemożliwe. Nie o wszystkich też się dowiemy. Sama powiedziałaś, że zaufałaś znajomemu, a on się pomylił w założeniach.

— Tak, los to dla mnie taka personifikacja, żeby łatwiej o tym mówić. On wie, co wynika, ale i tak ostatecznie możesz coś zmienić.

— Jak demon Laplace'a?

Na horyzoncie zamajaczył nam obiecująco przystanek.

— Którą masz godzinę? — spytała.

Wyjąłem komórkę.

— 18:03, ale ten zegarek nie chodzi prawidłowo. A ty?

— 17:03.

— To jeszcze lepiej.

— Musimy wyprowadzić średnią.

— To będzie 17:33. Ale i tak nam podjedzie. Jesteś ze mną.

Jako rzekłem, tak się stało. Nie zdążyłem podejść do rozkładu jazdy.

— Widzisz? — spytałem.

— I to oznacza jakieś przeznaczenie?

— Nie twierdziłem, że znam wszystkie odpowiedzi. Tego z autobusami wybitnie nie potrafię wyjaśnić.

Wsiedliśmy do autobusu.

— Wiesz, w pewnym momencie zdałam sobie sprawę, ze za dużo analizuję. I przestałam gdy to jest niepotrzebne. I wiesz, zauważyłam, ze jest mi z tym lepiej.

— Wiem o czym mówisz. Jak to powiedział ktoś: "Szczęście to dobre zdrowie i kiepska pamięć". — Spojrzałem na zegarek w autobusie. — Jest 18:08. O 18:10 wyjeżdża ten strefowy wypierdek, który do mnie na wieś jeździ.

— To się nazywa rozkład jazdy.

— On jeździ raz na godzinę, no czasem dwa razy. Nie planowałem iść z tobą do biblioteki, potem nie wiedziałem ile to tam zejdzie, kobieta mogła Cię ochrzaniać, mogłaś pożyczać coś jednak, nie musiał nam podjeżdżać ten autobus. Dużo czynników. To coś więcej niż rozkład jazdy. Wysiadasz?

— Nie, jadę przystanek dalej.

— No to do zo.

Wysiadłem z autobusu wyglądając przesiadkowego wypierdka.

Krazov

To nie musiało się tak skończyć. Rzecz w tym, że właśnie tak się skończyło

Dancin' with Omega